Aldığınız zammın enflasyon karşısındaki gerçek değerini, alım gücü kaybınızı ve reel artış oranını hesaplayın.
Bilgilendirme: Buradaki sonuçlar girdiğiniz verilere göre üretilen tahmini değerlerdir; resmî bordro, banka veya kurum hesaplaması yerine geçmez. Kesin tutarlar için işvereninize, bankanıza veya mali müşavirinize danışın.
Nominal zam oranı tek başına alım gücünüzün arttığını göstermez. Bu araç, zammınızı aynı dönemin enflasyonuyla karşılaştırarak reel (gerçek) değişimi ve alım gücü farkınızı hesaplar.
Reel artış = (1 + Zam oranı) ÷ (1 + Enflasyon oranı) − 1
Örnek: %25 zam ve %35 enflasyon → 1,25 ÷ 1,35 − 1 = −%7,4. Maaş TL olarak artsa da satın alma gücü %7,4 azalmıştır.
Yaygın hata, zamdan enflasyonu çıkarmaktır (%25 − %35 = −%10). Bu yöntem oranlar yükseldikçe daha fazla sapar.
Aylık veya yıllık enflasyonlar toplanmaz, çarpılır:
Kümülatif enflasyon = (1 + a) × (1 + b) × … − 1
Örnek: İlk 6 ayda %15, sonraki 6 ayda %12 enflasyon → 1,15 × 1,12 − 1 = %28,8 (toplama ile bulunan %27 değil).
Maaş ve kira karşılaştırmalarında genellikle TÜİK'in açıkladığı TÜFE kullanılır. Kira artış sınırında TÜFE'nin 12 aylık ortalaması, maaş zammı karşılaştırmasında ise yıllık TÜFE daha doğru sonuç verir.
Kişisel harcama sepetiniz (kira, gıda, ulaşım ağırlığı) ortalamadan farklıysa hissettiğiniz enflasyon da farklı olabilir.
Reel artış, (1 + zam oranı) bölü (1 + enflasyon oranı) işleminin sonucundan 1 çıkarılarak bulunur. Zammı enflasyondan düz çıkarmak matematiksel olarak yanlış sonuç verir.
Nominal olarak daha çok para alsanız da aynı parayla eskisi kadar mal ve hizmet alamazsınız; alım gücünüz azalmış demektir.
Konut kiralarında yasal üst sınır, bir önceki kira yılına ait tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır. Güncel oranı TÜİK verilerinden kontrol edin.
Alım gücünüzün aynı kalması için en az enflasyon oranı kadar zam almanız gerekir. Araç bu tutarı 'Enflasyona Yetişmesi İçin Gereken' satırında gösterir.
DEVAM EDİN